فرق چیلر جذبی و تراکمی چیست؟

فرق چیلر جذبی و تراکمی بسیار مهم است و باید با نوع عملکرد هر کدام از این نوع چیلرها آشنا شویم و سپس به مقایسه آنها بپردازیم و بتوانیم براساس نوع عملکرد و انتظاراتی که از یک سیستم تهویه مطبوع داریم، چیلر مناسبی را انتخاب کنیم. دستگاه های تهویه مطبوع در مکان های مختلفی استفاده می شوند و سرمایش و گرمایش و تصفیه هوای فضا را بر عهده دارند.

معرفی انواع چیلر:

به صورت کلی چیلرها به دو دسته تقسیم بندی می شوند. چیلر جذبی و چیلر تراکمی که از نظر ساختار و طرز کار با یکدیگر متفاوت هستند.

چیلر تراکمی چیست

چیلر تراکمی به این صورت کار می‌کند، که کندانسور چیلر ابتدا گاز را متراکم کرده و بعد آن را به سمت کندانسور هدایت می‌کند تا گاز را به مایع تبدیل کند. سپس مایع وارد اواپراتور می‌شود که فشار کمتری نسبت به محیط قبل دارد. این کاهش باعث تبخیر مایع شده و به دنبال گرفتن حرارت مورد نیاز برای تبخیر از قسمت خنک کننده، باعث ایجاد سرما در مناطقی می‌شود که در تماس با قسمت خنک کننده هستند.

از آنجایی که اواپراتور و کندانسور هر کدام به تنهایی شامل آب سرد و آب گرم دستگاه هستند، نگرانی‌ ای بابت کنار هم قرارگیری و تأثیر آن دو بر هم وجود ندارد، چرا که کندانسور و اواپراتور به خوبی در مقابل هم عایق شده‌اند و تنها راه ارتباطی بین آنها ماده مبرد است که خود تأثیر بر آن قضیه کلیدی چیلر محسوب می‌شود.

سه چرخه میان اجزای تشکیل دهنده چیلرها وجود دارد. اما اجزای سازنده چیلر تراکمی و جذبی با یکدیگر متفاوت هستند. بنابراین چرخه اصلی و اولی در چیلر تراکمی بین اواپراتور، کمپرسور، کندانسور و شیر انبساط اتفاق می‌افتد.

چیلرهای تراکمی خود به دو دسته چیلرهای آب خنک و هوا خنک تقسیم می‌شوند. البته که تقسیم بندی دیگری برای چیلرهای تراکمی وجود دارد که بر اساس کمپرسور آن ها می باشد.

تقسیم بندی چیلر تراکمی براساس کمپرسور

1- اسکرال یا حلزونی 2- اسکرو یا مارپیچی 3- پیستونی یا ضربه‌ای یا رفت و برگشتی 4- سانتریفیوژ یا گریز از مرکز

بنابراین هنگامی که از چیلر آب خنک اسکرو صحبت به میان می­آید منظور یک چیلر تراکمی آب خنک با کمپرسور اسکرو است.

چیلر جذبی چیست

در چیلر جذبی به جای کمپرسور از جذب کننده (Absorber)، پمپ و مولد حرارتی (ژنراتور) استفاده می‌‎شود. در واقع این سه عامل جایگزین عامل کمپرسور شده‌اند. بیشترین ماده‌ای که به عنوان خنک کننده یا مبرد در چیلرهای چذبی استفاده می‌شود لیتیوم برماید است. نحوه کار چیلر جذبی به این شکل است که بخار آب توسط لیتیوم برماید جذب شده و این بخار بین فاز­های گاز و مایع در جریان قرار می‌گیرد و در نهایت برای تبخیر خود، حرارت محیط خنک کننده را می‌گیرد و دمای همان محیط را کاهش می‌دهد.

دسته بندی دیگری نیز برای چیلرها وجود دارد و آن به فاز ماده مبرد در چیلر وابسته است: چیلرهای آب خنک، هوا خنک و تبخیری انواع چیلرها از این نظر هستند.در چیلرهای جذبی نیز چرخه اصلی و اولی بین اواپراتوار، جذب کننده یا ابزوربر و پمپ و مبدل حرارتی، کندانسور و شیر انبساط اتفاق می‌افتد.

تفاوت چیلر جذبی و تراکمی

چیلرهای جذبی بخار و گرما مستقیم هر دو از نوع چیلرهای جذبی هستند. شاید بتوان مهم­ترین مزیت چیلرهای جذبی را نسبت به چیلرهای تراکمی صرفه جویی در هزینه ها و مصرف انرژی­ دانست. با وجود داشتن چیلرهای جذبی، در هزینه برق و سایر تأسیسات الکترونیکی در مواقع اضطراری، در هزینه خدمات برقی و در مصرف انرژی الکترونیکی صرفه جویی می‌شود. به این دلیل که همانطور که گفته شد چیلرهای جذبی از انرژی حرارتی برای تأمین منبع سرمایش استفاده می‌کنند.

همچنین چیلرهای جذبی ارتعاش کمتری دارند و آلودگی صوتی و زیست محیطی کمتری تولید می‌کنند. ضمن اینکه این نوع چیلرها از مبردهای مضر استفاده نمی‌کنند و در کاهش آلودگی های زیست محیطی و گازهای گلخانه‌ای نقش دارند.

اما در مقابل می‌توانیم به مهم­ترین مزیت هایی که متوجه چیلر تراکمی مانند چیلرهای آب خنک و هوا خنک اسکرو و گریز از مرکز است اشاره کنیم:

خود چیلر تراکمی کمی ارزان تر است و به ماده اولیه کمتری هم احتیاج دارد. به این معنی که مقدار آب مورد نیاز برای کار کردن چیلر تراکمی کمتر از چیلر جذبی است. حجم و وزن چیلرهای تراکمی هم از چیلرهای جذبی کمتر است.

از آنجایی که چیلر تراکمی با چند کمپرسور کار می‌کند، اگر یکی از کمپرسورها از کار بیفتد عملکرد کل چیلر مختل نشده و چیلر با کمپرسورهای دیگر به کار خود ادامه می‌دهد. همچنین که به صورت انتخابی می‌شود تعدادی از کمپرسورهای چیلر تراکمی را از کار انداخت تا برای ظرفیت پایین تر مورد نیاز، همه کمپرسورها مشغول فعالیت نباشند و فقط تعداد کمپرسورهایی که برای انجام آن ظرفیت کافی هستند فعالیت داشته باشند. مضاف بر اینکه این نوع ساختار، کنترل بر دستگاه را هم بیشتر می‌کند.